Rozwód bez orzekania o winie: jak przebiega i jak się do niego przygotować
Zgodny rozwód bywa orzekany na pierwszej rozprawie. Wyjaśniam, kiedy sąd go orzeknie, co powinno znaleźć się w pozwie i jak ułożyć sprawy dzieci bez wojny.
adw. Marlena Wiktor-Popławska · Izba Adwokacka w Łodzi
Decyzja o rozwodzie rzadko bywa łatwa. Jeśli jednak oboje małżonkowie wiedzą, że to koniec, i nie chcą ustalać przed sądem, kto zawinił, rozwód może przebiec szybko i spokojnie. Poniżej wyjaśniam, jak to wygląda krok po kroku.
Kiedy sąd orzeka rozwód
Sąd orzeka rozwód, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zupełny, bo ustała więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza. Trwały, bo nic nie wskazuje na to, że małżonkowie do siebie wrócą.
Nawet wtedy sąd może odmówić rozwodu, jeśli ucierpiałoby na nim dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdyby rozwód był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Przy zgodnej woli obojga rodziców i rozsądnie ułożonych sprawach dzieci zdarza się to jednak rzadko.
Co oznacza „bez orzekania o winie"
Na zgodne żądanie obojga małżonków sąd nie ustala, kto ponosi winę rozkładu pożycia, a skutki są takie, jakby żadne z nich nie było winne. To skraca postępowanie, bo nie trzeba powoływać świadków na okoliczność zdrad czy kłótni, i zwykle obniża emocje. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy byli małżonkowie dalej będą razem wychowywać dzieci.
Warto wiedzieć, że wybór ten wpływa na alimenty między byłymi małżonkami: przy rozwodzie bez orzekania o winie może ich żądać ten, kto znalazł się w niedostatku, a obowiązek co do zasady wygasa po pięciu latach od rozwodu.
Sprawy dzieci
Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym zawsze rozstrzyga o:
- władzy rodzicielskiej,
- kontaktach rodziców z dzieckiem,
- tym, w jakiej wysokości każde z rodziców ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dziecka.
Najlepszym rozwiązaniem jest porozumienie rodzicielskie, nazywane też planem wychowawczym: pisemne ustalenia, gdzie dziecko mieszka, jak wyglądają kontakty w tygodniu, w weekendy, święta i wakacje oraz jak rodzice podejmują ważne decyzje. Sąd uwzględnia takie porozumienie, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka. Dobrze przygotowany plan oszczędza rodzinie wielu konfliktów po rozwodzie.
Mieszkanie i majątek
Gdy małżonkowie nadal wspólnie zajmują mieszkanie, sąd w wyroku rozstrzyga też o sposobie korzystania z niego. Na wniosek małżonka sąd może w wyroku rozwodowym podzielić również majątek wspólny, o ile nie spowoduje to nadmiernej zwłoki, czyli w praktyce wtedy, gdy co do podziału nie ma sporu. W pozostałych przypadkach podział odbywa się w osobnym postępowaniu albo u notariusza.
Jak przygotować pozew
Pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Do pozwu dołącza się między innymi:
- odpis aktu małżeństwa,
- odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci,
- dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania dzieci,
- porozumienie rodzicielskie, jeśli rodzice je przygotowali.
W pozwie warto od razu zaznaczyć żądanie rozwodu bez orzekania o winie, a drugi małżonek powinien je poprzeć w odpowiedzi na pozew.
Ile to trwa
Gdy małżonkowie są zgodni, a sprawy dzieci uporządkowane, sąd nierzadko orzeka rozwód już na pierwszej rozprawie. Na samą rozprawę czeka się jednak różnie, zależnie od obciążenia sądu, zwykle kilka miesięcy od złożenia pozwu.
Mediacja
Jeśli porozumienie w sprawie dzieci czy majątku jest blisko, ale wymaga jeszcze rozmowy, warto rozważyć mediację przed złożeniem pozwu albo już w trakcie sprawy. Ustalenia wypracowane przed mediatorem mogą stać się podstawą rozstrzygnięcia sądu.
Chcesz przejść przez rozwód spokojnie i z dobrze przygotowanymi dokumentami? Zajrzyj na stronę o sprawach rozwodowych albo napisz do mnie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji.